දාල් වඩේ වට්ටෝරුව (පරිප්පු වඩේ | පරිප්පු බැදුම්)

හවසට හදිසියේ ආ ආගන්තුකයෙක් එක්ක තේ එකක් බොන වෙලාවට, මේසය උඩ රත්වෙමින් තියෙන කරුවල පැහැති වඩේ ගොඩක් වගේ ලස්සන දෙයක් වෙන නෑ. දාල් වඩේ — සමහරු කියන්නේ පරිප්පු වඩේ කියලා — මගේ ගෙදර කෑම සංස්කෘතියේ පැරණිම මතකයන්ගෙන් එකක්. අම්මා වර්ෂාව වැටෙන දවස්වල කඩල පරිප්පු බඳුනකට දාලා, මුළු ගෙදරම ඒ සුවඳෙන් පුරවනවා.

මේක ඇත්තටම ඉතා සරල කෑමක්. ප්‍රධාන දේ තමයි කඩල පරිප්පු හරියට පැය කිහිපයක් වතුරේ පොඟවා තියන එක. ඊට පස්සේ බොරු හාල් මාලුවක් වගේ සියලු දෙයක්ම අතේ බැඳෙනවා.

ඇයි මේ වඩේ එක මට මෙච්චර ආදරයි

මම ගොඩක් වෙලාවට කෝපි කඩවලින් ගන්න වඩේ වලට කැමති නෑ — ඒවා ගොඩක් වෙලාවට තෙල් වැඩියි, මෘදුයි. ගෙදර හදන කොට පිට පැත්ත හරියට කරුවටයි, ඇතුළ පොඩ්ඩක් ගුලි ගුලි වගේ දත් යට පුපුරනවා. ඒ වෙනස තමයි ඇත්ත දාල් වඩේ එකක ලකුණ.

මම මේක හදන විදිහ අවුරුදු ගානක් තිස්සේ පොඩි පොඩි දේවල් වෙනස් කරලා හදාගත්ත එකක්. රහස් කිහිපයක් කියන්නම්.

පොඟවන වෙලාව ගැන පරිස්සම් වෙන්න

කඩල පරිප්පු පැය 3-4ක් විතර පොඟවන්න ඕන. ඕනවට වඩා පොඟවුවොත් වඩේ එක මෘදු වෙලා, බඳින්න අමාරුයි. අඩුවුණොත් ඇතුළ අමුවෙන් වැඩියි. මම සාමාන්‍යයෙන් උදේ පොඟවලා හවස හදනවා.

අරවින්දන් කියන වචනයක් මට මතකයි — "වඩේ එකේ රහස තියෙන්නේ පරිප්පු සියල්ලම අඹරන එකේ නෙවෙයි, ටිකක් රළු තියන එකේ."

අඹරන විදිහ

මේ වැදගත්ම කොටස. පරිප්පු වලින් කාලකින් 2/3ක් විතර රළු ලෙස අඹරලා, ඉතුරු 1/3 එහෙම්ම මිශ්‍ර කරන්න. ඒ රළු ගතිය තමයි වඩේ එකට හපන වෙලාවට ඒ සැර ගතිය දෙන්නේ. වතුර දාන්න එපා — පරිප්පු වල සොම්බන් එක ඇතිවෙන්න.

මිශ්‍රණයට දාන්න ඕන දේවල්

ලොකු ලූනු, අමු මිරිස්, ඉඟුරු, කරපිංචා — මේවා නැතුව දාල් වඩේ එකක් සම්පූර්ණ නෑ. මම සමහර වෙලාවට පොඩි පෙරුම් (perumkayam/asafoetida) ටිකක් දානවා, ඒකෙන් එන සුවඳ පුදුම සහගතයි. කරපිංචා කොළ අතින් කඩලා දාන්න — ඒවා වඩේ එකේ එක එක තැන හම්බෙන කොට ඒ රහස මගේ ළමා කාලය මතක් කරනවා.

තෙල් රත් කරන විදිහ

මේකේදී ගොඩක් අය වැරදි කරනවා. තෙල් ඕනවට වඩා රත් වුණොත් පිට පැත්ත හැකිලෙනවා, ඇතුළ අමුවෙන්. තෙල් මධ්‍යම තාපයේ තියලා, පොඩි මිශ්‍රණ බිංදුවක් දැම්මාම සෙමින් ඉහළට එනවා නම් හරි.

කෑමට අරගෙන යන විදිහ

මට කැමතිම විදිහ තමයි පොල් සම්බෝලයක් එක්ක. ඒත් ඕන නම් කොත්තමල්ලි චට්නියක්, හරි ටොමැටෝ සෝස් එක්කත් හරි. ශ්‍රී ලංකාවේ බස් ස්ටෑන්ඩ් වල විකුණන විදිහට පොඩි කොළ පැකට් එකක දාලා, මිරිස් කුඩු ටිකක් ඉහින්නත් පුළුවන්.

ඉතිරි වුණොත් — සාමාන්‍යයෙන් ඉතිරි වෙන්නෙ නෑ — පහු දවසේ පොඩියට කපලා, බත් එක්ක මාළු මිරිසට දැම්මත් රසයි.

පොඩි අවවාද කිහිපයක්

• මිශ්‍රණයට ලුණු කලින්ම දාන්න එපා — හදන්න මොහොතකට කලින් දාන්න, නැත්නම් වතුර වැගිරෙනවා.
• අත් වතුරෙන් තෙත් කරගෙන වඩේ පෝරම් කරන්න — එතකොට ඇලෙන්නේ නෑ.
• එක පාරට ගොඩක් වඩේ තෙල් එකට දාන්න එපා — තෙල් එකේ තාපය බහිනවා.

මේක ඇත්තටම අසාර්ථක වෙන්න අමාරු වට්ටෝරුවක්. පළවෙනි වර්ෂයේ වඩේ ටිකක් කැඩුණා කියලා කලකිරෙන්න එපා. දෙවෙනි බැච් එක එනකොට ඔයාට හරියටම තේරෙයි පරිප්පු කොච්චර අඹරන්න ඕනද, තෙල් කොච්චර රත් කරන්න ඕනද කියලා. ඒක තමයි ගෙදර කෑම හදන එකේ ලස්සන.