වලිතලප හදන හැටි: ගමේ රහට අව්වේ වේළූ පැරණි කෑම

මට තවම මතකයි අම්මා වලිතලප හදන දවස්. උදේම පිටිය හරියට අනලා, පත්තේ අඹරපු කහ ටිකක් දාලා, ඒ සුවඳ ගෙදර පුරාම පැතිරෙනවා. වලිතලප කියන්නේ අපේ ගමේ පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට ආපු, අව්වේ වේළාගෙන හදන රසවත් කෑමක්. දැන් කඩෙන් රෙඩි ඒව ගන්න පුළුවන් වුණාට, ගෙදර හදන එකේ රහ වෙනමම තමයි.

මේ ලිපියෙන් මම කියලා දෙන්නේ ඇත්තටම ගෙදර තියෙන සරල දේවලින් වලිතලප හදන හැටි. කිසිම අමාරුවක් නැහැ — ටිකක් ඉවසීම තියෙනවා නම් ඇති.

වලිතලප කියන්නේ මොකක්ද?

වලිතලප කියන්නේ බත් පිටි හරි කුරක්කන් පිටි හරි, ලුණු, ජීරක වගේ දේවල් එක්ක අනලා, තුනී ලෙස පුවරුවක දාලා අව්වේ වේළාගන්නා පැපඩම් වර්ගයක්. සමහර ගෙවල්වල මේකට "වලිතලාප" කියලත් කියනවා. වේළුවට පස්සේ තෙලේ බැද්දම, මුරුක්කන් වගේ කරුම්කරම් වෙලා, බතට අතුරුපසක් විදිහට හරිම ලස්සනට යනවා.

ගමේ අයගේ විශ්වාසය තමයි, හොඳ අව්වක් තියෙන දවසක වලිතලප වේළුවොත් ඒකේ රහ අවුරුද්දකටත් වැඩියි කියලා.

අවශ්‍ය දේවල් ටික ලෑස්ති කරගමු

මේකට ඕන වෙන්නේ ගොඩක් සරල අමුද්‍රව්‍ය. බත් පිටි, ටිකක් කුරක්කන් පිටි (අවශ්‍ය නම්), ලුණු, ජීරක, සහ උතුරන වතුර. සමහරු මේකට මාළු කුඩු හරි කරවල කුඩු හරි දාලා රහ වැඩි කරගන්නවා. ඔයාට කැමති විදිහට අත් වැරදිලා බලන්න පුළුවන්.

අව්ව ගැන හිතන්න

වලිතලප හදන්න කලින් අව්ව ගැන හිතන්න ඕන. වැහි කාලෙක මේක හදන්න ගියොත් වේළෙන්නේ නැතුව පුස් අල්ලනවා. ඒ නිසා හොඳ අව්වක් තියෙන දවස් දෙක තුනක් එක දිගට තියෙනවා කියලා හිතුණොත් තමයි පටන් ගන්න ඕන.

අනන විදිහ — මෙතන තමයි රහ හැදෙන්නේ

පිටි අනන එක ලේසියි වගේ පෙනුණට, මේකේ පොඩි ක්‍රමයක් තියෙනවා. වතුර එක පාරටම දාන්න එපා. ටික ටික දාගෙන, පිටි ගුලිය ඉතාම තුනී වෙන්න ඕන — හරියට පෑන්කේක් පිටි වගේ. ඝන වෙනවා නම් ඒක පුවරුවේ තුනීවට පැතිරෙන්නේ නැහැ.

මම නම් කරන්නේ පුවරුව මත පොඩ්ඩක් තෙල් හරි පොල් කොළයක් හරි දාලා, පිටි ගුලිය හැන්දකින් අරගෙන රවුමට පැතිරෙන්නයි. තුනී වෙන්න වෙන්න වේළෙන්න ලේසියි, බැද්දම මුරුක්කන් වෙනවා.

වේළන කොට බලාගන්න දේවල්

පුවරු කිහිපයක් අව්වේ දාගෙන, මැස්සන් වහන්න මේෂ් රෙද්දක් දාන්න අමතක කරන්න එපා. දවසේ අග හරියට ටිකක් පෙරළලා දෙපැත්තම හරියට වේළෙන්න දෙන්න. ඇඟිල්ලෙන් ඔබලා බැලුවම තද වෙලා, පුවරුවෙන් ලේසියෙන් ගැලවෙනවා නම් වේළිලා කියලා දැනගන්න.

හොඳට වේළුණු වලිතලප ටික වායුරහිත භාජනයක දාලා තියාගත්තොත් මාස ගණන් තියෙනවා. අවශ්‍ය වෙලාවට අරගෙන තෙලේ බැදගන්න විතරයි.

බැදගන්න විදිහ

තෙල් හොඳට රත් කරගන්න. ඕනවට වඩා රත් වුණොත් ක්ෂණිකව පිච්චෙනවා, මදි වුණොත් තෙල් උරාගන්නවා. මධ්‍යම ගින්දරේ, එක එක වලිතලප දාලා තත්පර කිහිපයකින් උඩට එනවා. දුඹුරු වෙන්න කලින් ඉවතට ගන්න — එතකොට කහ පාටට, මුරුක්කන්.

මේක කොහොමද කන්නේ?

වලිතලප බතට කරුම්කරම් කෑමක් විදිහට ගොඩක් හොඳයි. පොල් සම්බෝලයක් එක්ක, පරිප්පු හොද්දක් එක්ක මේක නියමයි. සමහරු තේ එක්කත් කනවා. අපේ ගෙදර නම් අවුරුදු කාලෙට වලිතලප හදන එක සිරිතක්. කිරිබතුයි, ලුණු මිරිසුයි එක්ක වලිතලප කෑම තමයි අවුරුදු උදාවේ පළවෙනි රහ.

පොඩි උපදෙස් කිහිපයක්

• පිටි ගුලිය හදනකොට ටිකක් වැඩිපුර වතුර දාලා තුනී කරගන්න — එතකොට මුරුක්කන් වෙනවා.
• ලුණු හරියට දාන්න; මදි වුණොත් රහ නැහැ, වැඩි වුණොත් අව්වේ ලුණු එළියට එනවා.
• වේළන කොට පුවරු සෘජු අව්වට මුහුණලා තියන්න.
• බැදපු ඒව හිස් වෙන්න කලින් කඩදාසියක් උඩ දාලා වැඩිපුර තෙල් උරාගන්න දෙන්න.

මුලින්ම හදනකොට පොඩි අත් වැරදීම් වෙයි — මගේ පළවෙනි වර කිහිපය නම් ඝන වැඩියි, වේළුණේ නැහැ. ඒත් එක දෙතුන් වතාවක් කරාම අත හුරු වෙනවා. දැන් මට අව්ව බැලුවම තේරෙනවා මේ දවස වලිතලප වේළන්න හොඳද කියලා. ඔයත් එක පාරක් අත් වැරදිලා බලන්න — ගෙදර හදන වලිතලපේ රහ කඩෙන් ගන්න එකකට කවදාවත් එන්නේ නැහැ.