කවුම් හදන හැටි: දේශීය රසය ගෙදරදීම නිවැරදිව

අවුරුද්ද ළං වෙද්දී ගෙදර කුස්සියෙන් එන තෙල් උතුරන සුවඳ මට කවදාවත් අමතක වෙන්නේ නෑ. අම්මා කවුම් තෙලට දාද්දී, අර කහ පාට මලක් වගේ දිගටම නැගලා එන කවුම් මහන්න මම පුංචි කාලේ ඉඳන් බලාගෙන හිටියා. දැන් කවුම් කියන්නේ අවුරුද්දට විතරක් නෙවෙයි, ඕනෑම සතුටු දවසකට හදන්න පුළුවන් දේශීය කැවිලි රසයක්.

කවුම් හදන හැටි දැනගන්න ඕන අයට කියන්නේ, මේක දකින තරම් අමාරු දෙයක් නෙවෙයි. ටිකක් පුරුදු වෙන්න ඕන, ඒ විතරයි. හරියට පිටි මැද්දන විදිහ, තෙලේ රත්තේ, මැද කොටුව (නාබිය) උස්සන විදිහ — මේ දේවල් තේරුම් ගත්තම, ඔයාටත් කඩේකින් ගන්න එව්වට වඩා හොඳ කවුම් හදන්න පුළුවන්.

කවුම් කියන්නේ මොකක්ද?

කවුම් කියන්නේ සහල් පිටි සහ පැණි (හකුරු හරි කිතුල් පැණි හරි) යොදාගෙන හදන, මැදින් උස් වෙච්ච, මෝරු ආකාරයේ අත්තක් තියෙන සම්ප්‍රදායික කැවිලි වර්ගයක්. සිංහල අවුරුදු මේසයේ කවුම් නැත්නම් මේසය සම්පූර්ණ වෙන්නේම නෑ. තැටියට පෙත්ති පෙත්තක් අතුට්ටම තියලා, ඉස්සරහින් කිරිබත් එක්ක තියද්දී ඒ ලස්සන වෙනම තමයි.

හොඳ කවුම් එකක ලකුණ තමයි — මැද කොටුව හොඳට ඔසවලා, පිට පැත්ත රන්වන් පාටට, ඇතුළ මෘදුවට පිහුණු තැටියක් වගේ.

පිටි කලවම් කරගන්න රහස

කවුම්වල මුළු රසයම තීරණය වෙන්නේ පිටි මැද්දන විදිහෙන්. සහල් පිටි පාවිච්චි කරනවා නම්, ලුණු දාපු සහල් සෝදලා, වේළලා, මෝලකින් අඹරගත්ත අලුත් පිටි තමයි හොඳම. කඩෙන් ගන්න රොස් පිටි පාවිච්චි කරනවා නම් කමක් නෑ, ඒත් ටිකක් මුරුවට වෙන්න ඉඩ තියෙනවා.

පැණි උණු කරගෙන පිටි එක්ක මිශ්‍ර කරද්දී, මුලින්ම අර හකුරු හරියට දිය වෙලාද කියලා බලන්න. දිය නොවෙච්ච හකුරු කෑලි පිටියේ රැඳුනොත් කවුම් මහද්දී ඒ තැන් පිච්චෙනවා. පිටි මිශ්‍රණය ටිකක් වැඩිපුර තද වෙන්න ඕන — එතකොට තමයි කවුම් එක තෙලේ පාවිලා ලස්සනට හැඩ වෙන්නේ. දිය වැඩි වුණොත් කවුම් එක දිගටම නැගලා, මැද කොටුව හරියට හැදෙන්නේ නෑ.

තෙලේ රත්තේ — මෙතන තමයි කතාව

මම දැකලා තියෙනවා බොහෝ අය කවුම් අවුල් කරගන්නේ තෙලේ රත්ත නිසා. තෙල් වැඩියෙන් රත් වුණොත් කවුම් එක පිට පැත්තෙන් කළු වෙලා, ඇතුළ අමුවට ඉතුරු වෙනවා. තෙල් අඩුවෙන් රත් වුණොත් කවුම් එක තෙල් උරාගෙන, මෝරෙන්නේ නෑ.

මධ්‍යම ගින්දරේ තෙල් රත් කරගෙන, පිටි බින්දුවක් දාලා බලන්න — ඒක හෙමින් උඩට නැගෙනවා නම් රත්ත හරි. කවුම් කරඬුව (අර කූරක් වගේ ආම්පන්නය) පාවිච්චි කරලා, මැද කොටුව තෙල් මැද්දට හෙමින් ඔසවාගන්න. මේක පොඩ්ඩක් පුරුදු වෙන්න ඕන වැඩක්. පළවෙනි දෙක තුන කැඩුණත් කලබල වෙන්න එපා — හතරවෙනිතේ ඉඳන් ලස්සනට හැදෙයි.

මගේ පොඩි උපදෙස්

• පිටි මිශ්‍රණය හදලා පැය බාගයක්වත් වහලා තියන්න. එතකොට පිටි හොඳට පැහෙනවා.
• තෙල් සඳහා පොල් තෙල් පාවිච්චි කරන්න — රසයට වෙනම ගතියක් එනවා.
• කවුම් එකේ අත්ත (නාබිය) ඔසවද්දී එක දිගට, හෙමින් ඉවත් කරන්න. ඉක්මනින් ඇද්දොත් කැඩෙනවා.
• මෝරපු කවුම් කොළ ඇතිරිල්ලක් උඩ තියලා වැඩිපුර තෙල් බේරෙන්න දෙන්න.

මුල් වතාවට හදනවා නම්, පොඩි ප්‍රමාණයකින් අත්හදා බලන්න. පිටි කලවම අතේ දැනෙන විදිහ, තෙලේ හඬ, කවුම් එක නැගෙන වේගය — මේ දේවල් කීපවතාවක් හදද්දී ඔයාටම තේරෙයි.

කවුම් ඉදිරිපත් කරන හැටි

අවුරුදු මේසයට නම් කවුම් කිරිබත්, කොකිස්, අස්මි, මුං කැවුම් එක්ක තැටියට අතුට්ටම තියන්න. තේ එකක් එක්ක හවසට කන්නත් කවුම් සුපිරියි. ගෙදර අමුත්තෙක් ආවම, අලුතෙන් හදපු කවුම් දෙක තුනක් පිඟානක තියලා දුන්නම ඒ සත්කාරෙන්ම ආදරේ පෙන්නන්න පුළුවන්.

දැන් ඔයාට කවුම් හදන හැටි පිළිබඳ හොඳ අවබෝධයක් ඇති. පහත දීලා තියෙන සම්පූර්ණ වට්ටෝරුව අනුගමනය කරලා, ඔයාගේම කුස්සියේ ඒ පරම්පරාගත රසය ගෙනත් දෙන්න.