බිත්තර ආප්ප: ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රියතම උදෑසන ආහාරය

ඉරිදා උදෑසනක් ගත්තොත්, අපේ ගෙදර කුස්සියෙන් එන ආප්ප ඉස්ම වල ගඳ තමයි මාව ඇඳෙන් අවදි කරන්නේ. එළවීමට කලින් ආප්ප ලෑල්ලෙන් එන 'චස්' කියන ශබ්දය, මැද කහ පැහැති බිත්තර කහ මදය, දාර වල හැපෙන රතු පැහැති තරමක් පිච්චුනු ලකුණු — ඒ හැම දෙයක්ම එකට ආවම හදන්නේ පැරණි ලංකා ගෙදරක උදෑසනක සුවඳක්.

බිත්තර ආප්ප කියන්නේ හුදෙක් ආහාරයක් නෙවෙයි. ඒක අත්දැකීමක්. පිටතට හැපෙන, මැදට මෘදු, බඳුනක් වගේ හැඩය තුළ තැම්බුනු බිත්තරයක් රඳවාගෙන එන මේ පිඟාන ලුනු මිරිස්, කිරිහොදි හෝ පොල් සම්බෝල එක්ක කෑමට ලංකාවේ කිසිම කෙනෙක් නෑ කියන්නේ නෑ.

අමුද්‍රව්‍ය ගැන කිව යුතු දේ

හොඳ ආප්පයක රහසක් තියෙනවා නම්, ඒ පිටිය. සම්ප්‍රදායික ලෙස පාවිච්චි කරන්නේ ආප්ප පිටි (කුරහන් නොවෙයි, බත් සහල් වලින් සකස් කළ පිටියක්). ඔබ අලුත් නම්, කඩෙන් ලැබෙන 'රෙඩි ආප්ප මික්ස්' එකක් වුණත් හොඳම ප්‍රතිඵල දෙනවා.

• පොල් කිරි නැත්නම් ආප්ප එළියෙන් යනකොට හැපෙන ගතිය එන්නේ නෑ — ඝන පොල් කිරි ටිකක් අනිවාර්යයි.
• යීස්ට් ටිකෙන් තමයි පිටිය පිම්බෙන්නේ. පරණ යීස්ට් වලින් වැඩක් නෑ, අලුත් එකක් ගන්න.
• සීනි ස්වල්පයක් යීස්ට් එකට ආහාරයි, ඒක අමතක කරන්න එපා.

හොඳම ආප්ප හදන්න උපදෙස්

වැඩිම දෙනෙක් වරද්දාගන්නේ පිටිය පැසවීමේදී. පිටිය අවම වශයෙන් පැය 4ක් හෝ රෑ පුරාවට තියන්න ඕන — ඉක්මන් කරන්න බෑ. පිටිය ලිහිල් විය යුතුයි; ඝන වුණොත් ආප්ප දාර හැදෙන්නේ නෑ.

ආප්ප ලෑල්ල හරියට රත් වෙලා තියෙන්නම ඕන. පිටිය දාන්නත් කලින් අත ලෑල්ල උඩ තියලා තදක් උණුසුම දැනෙනවා නම් හරි.

පිටිය දාපු ගමන් ලෑල්ල දෙපැත්තට කරකවලා පැත්තට තුනී පිටියක් තවරා ගන්න. මැදට බිත්තරය දාලා පියන දාන්න — වාෂ්පයෙන් තමයි කහ මදය තැම්බෙන්නේ.

කලින් හදලා තියාගැනීම හා ගබඩා කිරීම

ආප්ප පිටිය ශීතකරණයේ දවස් දෙකක් විතර තියාගන්න පුළුවන්. නමුත් හදපු ආප්ප නම් උණුසුම්ව කන එකයි හොඳම — සීතල වුණාම දාර වල හැපෙන ගතිය නැති වෙනවා. ඉතුරු වුණොත්, ටැවා එකක තත්පර කිහිපයක් රත් කරගන්න.

කන්න එක්ක යවන දේ

සම්ප්‍රදායික ලෙස ලුනු මිරිස් හෝ පොල් සම්බෝල එක්ක. නමුත් අපේ ගෙදර නම් සුදු කිරිහොදියක් එක්ක කන්නයි කැමති. සමහරු පරිප්පු, කට්ට සම්බෝල, නැත්නම් සීනි සම්බෝල එක්කත් රස කරනවා. දරුවන්ට නම් බිත්තර මදය ටිකක් තැම්බුන ආප්පයක් හොඳයි.

නිතර අසන පැන

ආප්ප ලෑල්ලක් නැත්නම් හදන්න පුළුවන්ද?

පුළුවන්. කුඩා, ගැඹුරු, නොඇලෙන ලෑල්ලක් (nonstick wok) පාවිච්චි කරන්න. හැඩය නියම බඳුන් හැඩය නොවුණත් රස එකමයි.

යීස්ට් වෙනුවට වෙනත් දෙයක් දාන්න පුළුවන්ද?

සමහරු තැඹිලි හෝ පොල් රා (toddy) පාවිච්චි කරනවා පැරණි ක්‍රමයට. නමුත් ගෙදර හදන්න නම් යීස්ට් තමයි පහසුම හා විශ්වාසවන්ත ක්‍රමය.

පිටිය පිම්බුනේ නැත්නම් ප්‍රශ්නේ මොකක්ද?

බොහෝ විට යීස්ට් පරණ වීම හෝ පරිසරය සීතල වීම හේතුවයි. උණුසුම් තැනක පිටිය තියන්න, අලුත් යීස්ට් පාවිච්චි කරන්න.

බිත්තර ආප්ප වල කැලරි ප්‍රමාණය වැඩිද?

එක ආප්පයක් තරමක් සැහැල්ලුයි. පොල් කිරි නිසා මේදය ටිකක් තියෙනවා, නමුත් සම්බෝල හෝ කිරිහොදි ප්‍රමාණය අනුව එය වෙනස් වෙනවා.